logom.jpg (21931 bytes)

Dodaj stronę do ulubionych

 

A B C Ć D E F G H I J K L Ł
M N O Ó P R S Ś T U W Z Ź Ż

 

Dala - podkreślenie rozpoczęcia jakiejś czynności, np: nie móg ślyźć i dala sie drzyć
Danina - dawniej podatek gminny
Darzyć sie, wydarzyć sie - darzyć się, poszczęścić się, obrodzić
Darmo, darymnie - nadaremnie
Debrza - wądół, dół
Dekiel, dekielek – pokrywa, przykrywka
Denko, dynko – dno
Despet, despecić, despetny, despetnik - robić cos na przekór, na złość
Destamynt, destamont – testament
Dinks - przedmiot, lub jego część, która może służyć do wszystkiego i do niczego
Dłubacka – uciążliwa, powolna praca, dłubok – osoba wolno pracująca
Dnieć - świtac
Do - do, ale też, jako przedrostek z czasownikiem, z reguły odpowiada literackiemu "z" np. dobić - zbić, doloć, doprać - zbić mocno,
Docna - do końca
Dodnia - bardzo wcześnie rano, o świtaniu
Dognać - dopędzić
Dokumentnie - dokładnie
Dokrzty - do końca, do okruszka, ale tez bardzo, np. dokrzty był biydny - był bardzo biedny
Do ludzi – między ludźmi, iść do ludzi - iść między ludzi
Dobytek – również gospodarstwo
Dockać sie, docekać sie – doczekać się
Docyckać – dossać do końca
Dogmyrać sie – doszukać się czegoś
Dognać – dogonić
Dojdziony – dojrzały, dogotowany, dopieczony
Dojimyntu, dojimontu, dojimyntnie – doszczętnie, całkiem, dogłębnie, do końca, wszystko
Doloć - pobić kogoś
Dołospuku - do rozpuku
Dostrzeżenie - dopilnowanie, strzyc - pilnować
Dostoły - dojrzały zwykle o owocach, zbożu, roślinach, itp.
Do zadku – do tyłu, na koniec
Doobkoła - dookoła
Dopiykać – dokuczać
Dopolony - dożarty, kłótliwy, złośliwy
Dopolynnia - przed południem
Dospomogać, dospomóc – dopomagać, wspomagać
Dostać wciyry –otrzymać lanie
Dościubać – nazbierać, ściubiać - zbierać, gromadzić
Dowołać mu/ji – nakrzyczeć na kogoś, wygarnąć komuś
Dozarty - kłótliwy, złośliwy, dożarty
Doziyrać – doglądać
Doźrałe, doźrały – dojrzałe, dojrzały
Drabinkos - karierowicz
Drapac - pazury na kołach do spulchniania ziemi, kultywator
Dreuch - pogardliwie o kokocie (kogucie)
Drob, drab - łobuz, ale również rodzaj podkrakowskiego kolędnika (dawniej pachołek, strażnik miejski)
Drobić - kruszyć np. chleb
Druślok - cedzak, durszlak
Druzba, druchna - niezamężne/nieżonaci świadkowie pary młodej
Dryg - zdolność do czegoś
Drypcić - drobić kroki przen. niecierpliwić się
Drzyć, darcie/a (z kiym) - drzeć, ale również krzyczeć, darcie/a - krzyki, drzyć się - krzyczeć, także drzeć pierze
Drzystek - ktos lub cos małego
Drzewina - drzewina, małe drzewo owocowe
Dubeltowo - wielokroć
Duca, ducka - okrągły kosz pleciony z wikliny, w ducke - dużo, ale równiez przezwisko kobiety niskiej i otyłej
Duchym - szybko, ale również znaczy - koniecznie
Dudławe drzewo - spróchniałe, puste w środku
Dugo - długo
Dugocki - bardzo długi np. kij
Duldać - pić łapczywie
Dunoj, dunaj – głęboka rzeka
Dupa - dupa, tyłek, ale również tył, np. trzymo bat za dupom
Dupcyć, dupcyj – uprawiać seks
Dupek – maść w kartach, ktoś mało warty
Dupiaty, dupiato – mężczyzna czy kobieta z dużymi tyłkami
Dupowaty (w karku) – niezdara, niezguła
Dupne - duże, wielkie
Dupnonć –ukraść, uderzyć lub spaść z impetem czegoś
Durmać - ssać, ciagnąć wciągając mocno policzki, zaspakajać łaknienie
Dusa – dusza, ale również; rdzeń, środek, dusza
Dusa cłowiek - dobry człowiek
Dusić sie – kaszleć, brakować komuś powietrza
Durzyć, nadurzyć - buntować, podbuntowywać
Duzecko - dużo
Dwoić - mówić w drugiej osobie liczby mnogiej w przeciwieństwie do najedno, czyli w I.os. liczby poj.
Dwojak, dwojok – podwójny garnek
Dyć - przecież
Dychać - ciężko oddychać, sapać
Dychnąć - odpocząć
Dyć - przecież, ano
Dybać, zdybać – czatować, dopaść kogoś
Dybel, dyble – kołek, kołki
Dyl – deska w podłodze
Dyndać - wisieć, ale równocześnie kiwać się, poruszać, telepać
Dyrdać, wdyrdy, wdyrcki - iść pieszo, w dyrdy, w dyrcki - pędem
Dziadek - dziadek, mężczyzna, który ma wnuki jest dziadkiem nawet dla swoich dzieci, wtedy mównią "nasi dziadek"
Dziada, dziaduś, dziod - dziad, żebrak, ktoś mało rozgarnięty
Dziadoski – żebraczy, zły, coś źle zrobione
Dziadostwo – coś mało wartościowe, źle zrobione, zepsute
Dziadówać - dziadować, żyć biednie, uciążliwie dopraszać się czegoś
Dziadówaty – biedny, byle jaki
Dziady - łachmany, niepotrzebne rupiecie, cos niepotrzebnego
Dziady go bijo - wymiotuje
Dziady ido w konty - zmierzcha
Dziamdziać, dziamdzia - rozlaźle, jeść powoli, długo żuć, mówić bardzo wolno
Dziedzina – kawał ziemi, ziemski (gospodarski) spadek
Dzińdzioły - bzdury, rzeczy nieprawdziwe
Dzioucha, dziewucha, dzieucha, dziousecka, dziousysko - dziewczyna, dziewczynka
Dzióbaty– ktoś po przebytej ospie, z dziobami na twarzy
Dziyrzok, dziyrzoń - dzierżak, dłuższa część cepów
Dziywka - służąca, niezależnie od stanu cywilnego
Dziyża - naczynie do wyrabiania ciasta
Dzyndzel - coś wystającego, wiszącego
Dźyyys! - widzisz, popatrz, zobacz, podziwiaj od: widziys - widzisz.
Dźwigać - podnosić coś, ale również nieść coś ciężkiego