logom.jpg (21931 bytes)

Dodaj stronę do ulubionych

 

A B C Ć D E F G H I J K L Ł
M N O Ó P R S Ś T U W Z Ź Ż

 

Zabacyć (sie) – zapomnieć (się)
Zacukać się - poplątać się w mowie
Zachachmyncić - zapodziać, zgubić
Zachocholić – okryc chochołem
Zachylić (się) – schować, przykryć, zasłonić (się)
Zadać, zadawać – dać pokarm zwierzętom
Zadowić, udowić – zadławić, zadusić
Zadługo – za jak długo
Zadyrdać – dobiec do celu (dyrdy, dyrcki – szybko)
Zadziorny - porywczy
Zafarbić - zabarwić
Za frajer - za darmo
Zagłówek - coś pod głowę do spania
Zagłowić (się, kogoś) - mieć rozterkę, spowodować rozterkę u kogoś.
Zagnać – zapędzić (zegnać – przyprowadzić)
Zagniywać się - obrazić się, zagniewać się
Zagorzeć - zaczadzić się
Zagónić się – zapedzic się
Zagrać kawołek – zagrac melodię
Zaharyndować, wyharendować – wydzierżawić
Zaiwanić - ukraść
Zaiwaniać - biec bardzo szybko
Zajonć – zająć np. krowy w szkodzie
Zajrzyć do kogo – odwiedzić kogoś
Zajstrówać – nadskakiwać, starac się przypodobać
Zajzajer – kwas solny
Zakcieć – mieć bardzo dużą ochotę
Zaklonknonć się - zapaść się, wgnieść się
Zakurzyć – zapalić fajkę lub paierosa
Zakuśtykać – dojść do celu utykając
Załopuścić się - zaniedbać się
Załośliwy – żałosny, obraźliwy
Załoś – żal, żałość
Zamknonć – zamknąć na klucz lub kłódkę (przeciwieństwo odemknąć)
Zamorzyć – zagłodzić
Zanosić się na deszcz - zachmurzać się
Zapaska, zopaska – fartuch,
Zapasać się – załozyć zapaskę, ale również zapiąć pasek u spodni
Zapatrzeć się na kogo – zauroczyc się kimś
Zapiyrać, zopiyrać (drzwi) – zamykac drwi na klucz, podpierac je od wewnątrz
Zapuszczony - zaniedbany (np. ogród)
Zapolić sie – zarumienić się ale też mocno się zgrzac, spocić
Zapodzieć – zgubić
Zapora – zasówa do drzwi
Zaprzyć – zamknąć za pomocą zapory np. zasuwy
Zapraska, zopraska – metalowy element przechodzacy przez drzwiczki, np. na kłódkę
Zaprzyć drzwi - zamknąć drzwi (podeprzeć, zasunąć zasuwką lub zamknąć na klucz)
Zaprowadzić taniec – rozpocząć tańce
Zarazić, zarazać – zatknąć, załozyć, zasadzić, np. piórko za opaske kapelusza
Zarobić (coś) – otrzymają lanie za swe zachowanie
Zarościć się – zaróść, przyjęły się młode pędy krzaków, traw itp.
Za sobom (za dupą) – z tyłu, za kimś
Zastrugaczka - temperówka
Zasypać (coś) – wsypac do czegoś np. zboże we młynie na śrutę
Zasiadać (za stołem) – siadać przy stole
Zaś – znowu, znów
Zaś ta – gdzież by
Zaślaktówać – zaszlachtować, zabić
Zatknonć – stracić powietrze (mozliwość oddychania)
Zatracony - przeklęty
Zatropić, tropić - umęczyć, męczyć
Zatyndy - tymczasem
Zatworzyć – zamknąć, ale również stanąć słupem, oniemieć z jakiegoś powodu
Zatysić – przydusić
Zaujonć się – przyjąć się (o roślinach)
Zawcora – przedwczoraj
Zawdy – zawsze
Zawartogłowić – stracić od uderzenia świadomość miejsca i czasu
Zawdzioć – nałozyć na coś, zahaczyć o coś
Zawiyść - zaprowadzić, doprowadzić
Zawodzać – przeszkadzać, zawadzać
Zawrzyć, przywrzyć – przymknąć, przywrzeć (przeciwieństwo odewrzeć)
Zaziyrać – zaglądać
Zawrzyć - zamknąć
Zaźreć – zajrzeć
Zbereźnik, zbereźnica – ktoś mało kulturalny, rozpustnik
Zbierkać – stłuc się, potłuc się
Zboleć – zepsuć się, nadczernieć (o warzywach)
Zbuk - zepsute jajo
Zbyć cego – postradać coś
Zbytki – figle, psoty
Zbytni – zbędny, niepotrzebny
Zciyrpnonć – zdrętwieć
Zdaje się – wydaje się, że
Zdały - przydatny
Zdechlok - zdechlak, człowiek lub zwierzę o bardzo wątłym zdrowiu
Zdolić, wydolić – potrafić, dac radę
Zdrygać - wzdrygać
Zdupcać - uciekać, spadać
Zdybać, przydybać – znaleźć, złapać
Zdziadówać się – zubożeć
Zdzióbany – podziobany
Zećmić się – ściemnić się
Zejś na dziady – zbiednieć
Zeleźniok – żeliwny garnek, ale również czrny kapelusz
Zeńcos, zeńcorza, zeńcorecka – żniwiarz, żniwiarka, żniwiareczka
Zeprzałe – zwiędłe i nadgniłe
Zesiadnonć – zsiąść
Zetlały, zetlany – spróchniały, zmurszały
Zeźlić się – zezłościc się
Zbywać się - przekomarzać się
Zdupcać - spieprzać, uciekać
Zdybać - dopaść
Zejrzyć - spostrzec
Zeprzałe - zepsute, zaparzone
Zezuć się – zdjąć obuwie
Zganić – zegnać na kogoś, wskazać kogoś jako sprawcę
Zgardzić - wzgardzić
Zgodać się - dogadać się
Zgroty – graty
Zgrzoć sie, ugrzoć sie - spocić się
Zgrzynda – zrzeda, maruda
Zgrzypieć – skrzypieć
Ziajać – ziewać, łapczywie szybko oddychać
Ziobro – żebro
Ziokać – przyglądać się z zazdrością i narzekać
Ziorać – źle (krzywo) patrzeć na kogoś i dodatkow głośno krzyczeć
Zezuć - zdjąć obuwie
Ziorko - ziarno
Zgulać - przydać się (Bronowice Małe)
Zmarnić – oddać coś poniżej wartości, stracić przez nieuwagę
Zmajstrówać - spsocić
Zmierzły, zmierzioły, zmierźlony - dokuczliwy, upierdliwy, nieznośny
Zmitrynzyć – tracic czas nadaremno
Zmiyrchany - zmieszany
Zmordówać się - zmeczyć się
Zmorzniyj – łatwiej
Zmyśny, smyśny – zmyślny, śmieszny, sprytny
Znacy się – znaczy się, jest własnie tak, tak uważam
Znać ze – widać, że
Zniedobocku – niespodziewanie
Znoworzyć – przyzwyczaić do czegoś dobrego
Zlezany – zleżały, zależały
Zocyna - zaczyn do chleba
Zociyrka - danie z tartych ziemniaków, lub mąki
Zod, zodek – tył, tyłek
Zoduch - brak tlenu w nie wietrzonym pomieszczeniu, zaduch
Zodziyra - zadra (ktoś dokuczliwy)
Zojdo – wole u ptaków, ale również brzemię, tobół (chustka lub płachta zawiązana przez ramię, w ten sposób, że stanowi rodzaj worka)
Zolewajka, zolywka - zupa ziemniaczana zalewana żurkiem
Zolyś – zatkać się, zapchać się
Zoparte, zbuk - o jaju, które zepsuło się przy wysiadaniu przez ptaka domowego (zezoparciało, zoparciało się)
Zopaska - damski fartuch
Zopolnica - w stodole przegroda z desek między klepiskiem (boiskiem) a zostroniem (zapolem)
Zorowie – ruchoma część dachu w stodole, aby fura wyładowania zbożem, lub sianem mogła wjechać na boisko.
Zotylnica – tylna, ruchoma część skrzyni wozu
Zbereźny, zbereźnik – lubieżny, lubieżnik, mało delkikatny, niekulturalny
Zryktować, przyryktować – przygotować do użycia
Zrynkowiny - zaręczyny
Zur - żur, żurek
Zychcyk - gra w 66
Zydel – oparcie u ławy (inaczej niż w jez. Polskim gdzie zydel oznacza stołek bez oparcia)
Zymby, łobijać zymby do kogo – obmawiać kogoś
Zynonć - grać
Zyrdź, zyrdka - długi kij
Zygać – zaczepiać, drażnić kogoś
Zyniac – chętny do ożenku
Zyniacka – ożenek
Zynonć – gnać np. bydło (wyzyń, zazyń)
Zyrny – żarłoczny, nienajedzony
Zwada – kłótnia, wadzenie się
Zwlecony - ktoś, kto się przyplątał do kogoś nie wiadomo po co i pozbyć sie go trudno
Zwada – kłótnia
Zwijać się – uwijac się, spieszyć się (sfijać się – zwijać się)
Zwonek – dzwonek
Zwycajnym być cego – być przyzwyczajonym do czegoś
Zwydźżyć – zwydrzeć, być przyzwyczajony do czegoś lepszego
Zwyrtać, obyrtać - przewracać
Zezuwać - zdejmować buty
Zezuwne - obuwie łatwo zdejmowalne z nóg, rozbite

Ważne:
W godce krakoskiej pary słów: zawrzeć - zamknąć i otworzyć/odewrzyć - odemknąć, nie są idiomami. Znaczą zupełnie coś innego. Np. zawrzeć drzwi oznacza, ze w drzwiach nie przekręcamy klucza w zamku, ani nie zakładamy kłódki. Gdybyśmy to zrobili, to byśmy te drzwi zamknęli. Jest jeszcze słowo przywrzeć, czyli trzeba zostawić szparę pomiędzy drzwiami, a futryną. Jeżeli drzwi są zawarte, to je po prostu otwieramy, ale gdy są zamknięte na klucz lub kłodkę, to je musimy odemknąć!