logom.jpg (21931 bytes)

Dodaj stronę do ulubionych

 

A B C Ć D E F G H I J K L Ł
M N O, Ô Ó P R S Ś T U W Z Ź Ż

 

"o" w godce krakowskiej, na początku wyrazu, występuje wyjątkowo, jest obecne jedynie w zapożyczeniach. Takim wyjątkiem jest np. wyrażenie "ooołłłł!", określające współczucie dla kogoś.Wywodzi się od słowa "znoł", czyli z akcentem "znooooł!" bez wyraźnego "zn" . A "znoł" jest odpowiednikiem literackiego słowa "znów", "znowu".

"O" w godce krakowskiej, na początku wyrazu, występuje wyjątkowo, jest obecne jedynie w zapożyczeniach. Takim wyjątkiem jest np. wyrażenie "ooołłłł!", określające współczucie dla kogoś. Wywodzi się od słowa "znoł", czyli z akcentem "znooooł!" bez wyraźnego "zn" . A "znoł" jest odpowiednikiem literackiego słowa "znów", "znowu".
Ôba, łobie - obydwaj, obydwie
Ôbalać - obalać, przewracać
Ôbcec - obrębić, np. koszulę
Ôbjesny - żarłoczny, nienażarty
Ôbiyracyk - obieraczyk czyli średni koszyk służący do zbierania lub przenoszenia owoców
Ôbieś - obwieś, wisielec
Ôberwać się - oberwać się czyli naruszyć przeponę z powodu np. dźwigania nadmiernego ciężaru
Ôbglondać się - obejrzeć się
Ôblec (łoblyc) kosule - ubrać koszulę, zwlec (zwlyc) - zdjąć
Ôbłąk - pałąk do koszy
Ôbmówisko - obmowa, łobmównica - ta która obmawia kogoś
Ôbolany - obolały
Ôbora - gospodarskie podwórko, lit. obora - to chlewy (chlywy)
Ôbuć - założyć buty
Ôbzarty - nażarty, ale również bardzo pijany
Ôbcionć mlyko - mniejszy udój niż zwykle, np. krowa łobciyna dzisiok mlyko
Ôbcyndalać się - być bezpośrednim, nie przejmować się i robić swoje
Ôbić (cepami) - młócić, Łobić na piykne - wymłócić dokładnie
Ôbtargany - obdarty (obdartus)
Ôbwiesić - powiesić kogoś
Ôcap - belka nad futrynami okien i drzwi, belka stropowa
Ôciylonka - krowa po niedawnym porodzie
Ôciypka - ociepka, wiązka zbóż, chrustu, słomy, itp.
Ôdeprzyć - otworzyć np. drzwi, wrota (kiedyś je podpierano, zamiast zamykać na zamek)
Ôdołek, łodół - dolinka
Ôdziywać się, łodzioć - ubierać się, sdzioć, łozdzioć - zdjąć, rozebrać
Ôdniechcieć się - odechcieć się
Ôd zadku - od tyłu
Ôdbiórka - pobór do wojska
Ôdecnonć - zbudzić się, otrzeźwieć,
Ôdegnać - odpędzić
Ôdelga - odwilż
Ôdsta - procent, odsetki
Ôdewrzyć, łotworzyć, zawrzyć - odemknąć, zamknąć np. drzwi, wrota, itp.
Ôdmach - rozmach, dać z łodmachu - uderzyć z rozachem
Ôdudzieć - stracić rezon, stracić siły, ale również spokornieć, mozna np. łozdudzieć na słońcu
Ôdwożyć - odpowiedzieć za coś, zrobić awanturę
Ôdziomek - pień ucięty tuż nad ziemią
Ôgieniosek - ogienek, rozpalający się ogien w piecu, który można 'zatysic", czyli zadusić.
Ôgónica - narzady rodne zywej krowy, martwej to "kapa".
Ôgranica - wsi sąsiednie, łogranicnik - mieszkaniec wsi sasiedniej
Ôgronska - febra
Ôgłos - sygnał, dać łogłos - zaalarmować
Ôgrzebać sie - oporządzić się, inaczej mówiąc "odgrzebać się"
Ôchynonć sie - zanurzyć się, ale łuchynońć sie to wysunąć się, dziecko tez się łuchynie, czyli zwichnie w kręgosłupie szyjnym
Ôjcowie - ojcowie, rodzice
Ôjcowicka - dziewczyna, (np. gospodarska córka), której rodzice żyją
Ôjcyzna - ojcowizna, końcówka -zna ma znaczenie, np. Nowakowizna - spadek po Nowaku, itp.
Ôpoić się - opić się, upić się - -wódki - opić się wódką.
Ôpłotki - opłotki, płoty okalajace sady, plontać miyndzy łopłotkami - tu: chodzić po cudzych sadach.
Ôkazyjo - wypadek, sprowokowane nieszczęście
Ôkidać się - oblać sie, ochlapać
Ôkół - ogrodzone podwórko (łobora) pomiędzy budynkami i płotem
Ôkrostać – przyzwyczaić się do czegoś
Ôkrowek - ścinek, okrawek
Ôktaby (łoktoby) - oktawa Bożego Ciała
Ômasta - okraska, okrasa
Ômnes - bez przerwy, na siłę,
Ômyć, łomywać - obmyć, obmywać, umyć,
Ôpcochrany - w podartym, niestarannym ubraniu
Ôprowdać – dać swiadectwo za kimś, usprawiedliwiać kogoś
Ôposać spodnice, zopaske - założyć, ubrać spódnicę, zapaskę
Ôposek, łopoh - pas nabijany gwoździami, zwłaszcza w stroju krakowskim
Ôprosać - informować o pogrzebie (zapraszać? na pogrzeb)
Ôprezyjo - opresja, kłopot,
Ôpserdak - kapota z podbiciem ocieplajacym np. barania skur?
Ôrcyk, (łor) - orczyk, ale również prostak,
Ôrlongi - duże korale (krakowskie)
Ôsewka - mankiet koszuli, kakże stójka (kołnierz) przy koszuli np. krakowskiej
Ôstro pogoda - gorąca, ustabilizowana pogoda
Ôstrynżyna - jeżyna
Ôskrobiny - obierki z ziemniaków
Ôsłowiać - tłumaczyć z czegoś
Ôshowały - odchowany, dobrze wyglądający
Ôskucina - odrobina, odróbka
Ôstrywka - stojak na siano wbijany w ziemię
Ôpuch - łopian
Ôpuścić się - wypuścić listki, ale również zaniedbać się
Ôstroncić (sie) - rozstrącić się czyli bardzo mocno, boleśnie, z zagrożeniem życia sie poobijać
Ôspolić sie - zarumienić się, zaczerwienić na twarzy
Ôsporzondek - rozporządzenie, zarządzenie, testament
Ôswe, łoswy - osobne, osobno
Ôstrzyć sie - stawiać się, być zuchwałym do kogoś
Ôśtruchorz - hanlarz końmi
Ôstzryk - kamień (osełka) do ostrzenia brzytwy
Ôtnonć lub przyłotać - uderzyć
Ôtpowiadać - stawiać się komuś, odpowiadać zuchwale
Ôtsumielić (łocsumielić) - otrzeźwić, wrócić do przytomności,
Ôtwarty - zuchwały, prędki do czegoś, nie bojący się niczego,
Ôwcorz - owczarz, ale również znachor wiejski
Ôzbuchać - zagarniać coraz wiecej nie liczyć się z otoczeniem
Ôzchodzić się - rozchodzić się, czyli mieć do kogoś pretensje
Ôzdarto baba - rozkrzyczana, krzykliwa kobieta
Ôwiyź, łowozić - obwieźć, obwozić
Ôzdziywać - rozdziawiać np. gębę
Ôzdziywać się - rozbierać się
Ôzdziywiać - rozwierać np. buzię ze zdziwienia
Ôzgruhy - hałasy, łozgruhy cynić - hałasować (stąd rozruchy)
Ôzegnać - rozpędzić
Ôzkramarzyć sie – rozłożyć się ze swoimi rzeczami, sprzetami, towarami, itp.
Ôzmozyć sie - rozmnożyć się (np. kobyła sie rozmozyła)
Ôzniemóc sie - rozchorować się, zaniemóc
Ôzówać - ubierać buty
Ôzynić sie - pobrać się (dot. obu płci)
Ôzwora - rozwora, część składowa np. wozu konnego
Ôździyrać się - krzyczeć ciągle na kogoś lub coś

Na literę „Ô” zaczynają się również wyrazy, na początku których, w jęzuku literackim, jest sylaba „roz”, np. Ôzdarła sie - rozdarła się, Ôzkramarzyła sie – rozłozyła się ze swoimi sprzetami, itp. Nie dotyczy to wszystkich słów zaczynających się sylabą „roz”, ale jest ich bardzo dużo.