logom.jpg (21931 bytes)

Dodaj stronę do ulubionych

 

A B C Ć D E F G H I J K L Ł
M N O Ó P R S Ś T U W Z Ź Ż

 

Na - na czymś, ale również 'do", np. iść na miasto, na wieś, na Kraków i to zwykle "za czymś", ide na wieś za chłopym czyli idę na wieś po męża ;-)
Na bórg – na kredyt
Nabyć sie - być gdzieś długo
Nachapać się - zgromadzić dużo czegoś
Nachytać - nałapać
Nachybcika - bardzo szybko
Naciapać – nastrącać np. owoców
Naciupać – narąbać np. drewna
Naćkać sie – nażreć się, obeżreć się
Nacynie (nocynie) - narzędzie
Naćkać - napchać się, najeść nieprzywoicie
Nadawać - skarżyć
Nadać się - przydać się
Nadołek, (+ciyńko) - górna część dwuczęściowe, szytej koszuli damskiej (ciyńko - górna część)
Nadzucić - przesunąć, nadrzucić bronke - przysunąć konne narzędzie do spulchniania ziemi
Nafajdać – zrobić (dużą) kupę
Nafutrowany - najedzony (futer-jedzenie dla koni)
Nagodać (na kogoś, komuś) – obmówić kogoś, naskarzyć, zrobić wyrzuty komuś
Najduch - znaleziony
Najsampierw - najpierw
Najsamprzód - przed innych, przed innym; na przodzie
Nadupcyć się - opić się alkoholem
Nagniotek - odcisk
Nakastlik - szafka nocna
Nakłapać – nagadać (kłapać pyskiym – (obraźl) obmówić kogoś, nagadać bez sensu)
Na miasto, na wieś - do miasta, do wsi
Namanić się - wpaść w ręce, nadarzyć się
Namówić - zgodzić kogoś do czegoś, uzgodnić warunki służby lub pracy
Namówisko - umowa, kontrakt
Na nogach - pieszo
Na kocio łape, na wiaro – żyć bez ślubu
Na kumory (iś) – iść na komorne, żenić się bez domu lub żadnego majątku
Napaś (ć) - niezgoda, nieporozumienie , stąd dzisiejsza "napaść".
Na piechty - pieszo
Napientek (nopiyntek) - obcas
Narencny (noryncny) - poręczny, nie sprawiający kłopotu, np. koń
Naroncko (noroncko) - ilość np. roślin (liści buraczanych, trawy, koniczyny, itp.) ile można objąć jedną ręką
Nart,narta (nort, norta) - podbicie u stopy, stąd nazwa współczesna - narty
Narwany - postępujący bez przemyślenia skutków
Naselnik (noselnik) - część uprzęży konia, połączenie chomąta z dyszlem wozu.
Naści, nyści – tzrymaj, masz, bierz
Naprawić coś - przysposobić narzędzie do wykonywania pracy,
Narobiać - porabiać, co narobios - co porabiasz
Narobiony - przyzwyczajony, przystosowany
Na sermater - byle jak, do niczego, na straty
Nasi - nasi, ale też: rodzice
Na sprzedaj - na sprzedaż
Nastompić się - przesunąć się (zwykle chodzi o zwierzęta)
Naśpanować – naprężyć
Naśtopyrcyć - nastroszyć, nadstawić coś ostrego (wyśtopyrcyć – wysunąć, wystawić coś ostrego)
Na śtorc - pionowo, na stojąco, wyprężony
Nawrot - podarunek na odchodnym, a ironicznie życzenie szybkiego pozbycia się "gościa"
Nazdany - uczynny
Na polu - na dworze
Na zicher - na pewno
Nazot - z powrotem
Na wypłat - na kredyt
Nawalić – dużo: dać, nałożyć, napić się za dużo alkoholu (jus ci nawale – już ci dużo dam (z przekąsem)
Nawdzioć – ubrać coś, nałożyć coś na siebie, kogoś lub na coś
Niecka - nieduże, wydrążone w drewnie naczynie do wyrobu ciasta; też - zagłębienie w ziemi
Niedojda - nieudacznik, matołek, niesprawny psychicznie
Niedorobiony – niezdarny
Niedosolony – mało rozgarnięty
Nieposolony – ktoś nieporadny, niedojda
Nie dziwota – nic dziwnego
Niegramotny - do niczego
Nielusy - bez humoru, bez siły, nieswój, czegoś mu brakuje
Niemendrus - intelektualny "nie orzeł", niemądry
Niepeć - nie ma żartów, trzeba brać na poważnie, np. Jest niepeć, trza w noge!
Niescenśnik - nieszczęsnik, ale niescenśnica to epilepsja, bo wielgo choroba to padaczka
Nieskłanny/nieskładny - nie zdatny, niechętny, niezdolny (do czegoś)
Niestydnik, niestydnica, niestydny - bezwstydnik, bezwstydnica, bezwstydny
Niesłuchany - nie usłuchany, nieposłuszny
Niewydarzony – nieudany, mało zaradny, opóźniony w rozwoju
Niewymiarkowany, niemiarkowny - nie znający umiaru, nie pobłażający
Nie stykło – brakło
Niewyrozumialec - mało pojętny, nie mogący zrozumieć (wyrozumieć)
Niezguła - niedołęga
Nijaki - żaden
Nikaj - nigdzie
Nikto - nikt
Ni mieć synsu - nie być utalentowany
Niemok - nic nie może, w niczym "nie mocny", nieudaczny
Niemotwórz - pechowiec
Nie widzieć się - nie być przekonanym, coś jest nieprawdopodobnego
Nieusłuchany, nieusłuchaniec - nieposłuszny
Niezyniaty - nie ożeniony, kawaler
Nizinier - inżynier
No - tak, z przeciągłym "o" - potwierdzenie,
Noc (nłoc) - noc, ale tez w znaczeniu pożycia małżenskiego (i nie tylko) - był z niom w nocy.
No juści – na pewno nie tak, nie zgadzam się z tym (a juści – właśnie tak, oczywiście)
Nogawica – nogawka u spodni, portek
Noł - znowu, znów
Noconć, nocynać - zacząć, zaczynać
(w) noge - literackie "w nogi" - "a my w noge" - a my w nogi.
Nolyź - znależć
Nolepa – element w piecu kuchennym
Nopiyntek – napiętek, obcas (część obuwia, która obejmuje piętę)
Noród - społeczność, naród, ale w codziennym, potocznym rozumieniu oznacza przede wszystkim "pewną społeczność"
Nosidło - nosidła, narzędzie do noszenia wody w wiadrach ze studni
Nowotny - nowomodny, coś zupełnie nowego
Nojpszód - przede wszystkim
Nolyś - znaleźć
Noze (nłoze) - a nóże, dalej
Nozowina - nozyk, scyzoryk
Nynusiać - usypiać (o niemowlaku)
Nyści (naści) - bierz, daję ci, proszę